منبع : روزنامه اصفهان زیبا ، سایت ایمنا
در ادامه زندگینامه دکتر مهدی کیوان به قلم ایشان خواهد آمد :
به نام خداوند جان وخرد
کوتاه سخنی از زیست نامه ی پر فراز ونشیب بنده ای پیرو از بندگان آفریدگار بودن ها وشدن ها که آن را ،لا محاله «کوتاه یاد نامه اش »می خوانیم :
اینجانب مهدی کیوان در خانواده ای زرگر پیشه و زرین اندیشه در گرماگرم تیرماه 1319 پای به نیم دایره بودن نهادم تا دومین نیم دایره اش یعنی بخش شدنش را بپیمایم .به زمان مناسبش مادرم مرا به مدیر دبستان علیه [از قدیم ترین مدارس اصفهان ]سپرد . در آن تاریخ ،رفتن به مدرسه برای همه میسر نبود و اگر بود به صورت سنت در نیامده بود . در آن زمان سنت هنوز حرف اول را
می زد.بعد در سال 1336 ش در رشته ادبی در دبیرستان هراتی موفق به اخذ دیپلم شدم .
در سرم بود که باید معلم شوم ،آن هم معلم تاریخ ،زیرا از همان دوران کودکی حس ناشناخته ای به من می گفت مشکل در نادانی ماست نسبت به تاریخ پر افت و خیز و سر شار از قصه های پر غصه .این آرزو مرا به دانشسرا یعای تهران کشاند. در سال 1340 نائل به گرفتن مدرک کارشناسی در رشته تاریخ و جغرافیا شدم .اینک دبیر تاریخ شده بودم و از خوشحالی سر از پا نمی شناختم .با این شیفتگی که تاریخ کشورم را دوباره خواهم ساخت راهی بندر عباس شدم جایی تبعیدیان همراه مردمی سیه چرده و ماهی گیر پیشه ،پیله ور در خلیج همیشه فارس در پی روزی دل به دریا زن اما با روزی ورزق محتوم .
در سال 1345 ش به دنبال قبول شدن در کنکور دانشگاه تهران راهی اصفهان شدم تا در حین تدریس در مدارس اصفهان ،کارشناسی ارشد را هم ادامه دهم .در سال 1349 ش با گذراندن دروس فوق لیسانس و شاگردی اساتید عاشقی چون استاد زریاب خویی ،نصراله فلسفی و نوشتن پایان نامه ای تحت عنوان «جراید و مطبوعات اصفهان از آغاز تا سال 1340»مدرک کارشناسی ارشد در تاریخ ایران را تحصیل نمودم .
همزمان تدریس در دبیرستان ،و دانشسرای راهنمایی اصفهان –پس از گذراندن امتحان – از وزارت آموزش وپرورش به وزارت علوم آن زمان و دانشگاه اصفهان – منتقل شدم .[در سال 1353-1354]
در سال 1355 با استفاده از بورس دانشگاه اصفهان برای ادامه تحصیل راهی کشور بریتانیا شدم . در سال 1359،موفق به اخذ درجه ی Ph.D از دانشگاه دورهام انگلستان (سومین دانشگاه انگلستان ) گردیدم ،با تدوین رساله ای تحت عنوان «زندگی صنفی پیشه وران درعصر صفویه »که این رساله در سال 1362 ش /1982 م در شهر برلین آلمان به زیور طبع در آراسته گردید – تحصیلات آکادمیک را به اتمام رساندم .
پس از بازگشت به وطن ،تدریس تاریخ ، اسطوره و هنر های ایران زمین را در گروه تاریخ دانشگاه اصفهان – پس از یک وقفه چهار ساله – دوباره آغاز کرده و تا سال 1385 ، ادامه دادم [با یک وقفه 8 ساله بین سالهای 1375-1383]
بعد از بازنشسته شدن ، کم وبیش در دانشگاههای آزاد –امر تدریس را همچنان و با اشتیاق و احساسی خالص تر –همچنان تا امروز ادامه داده ام.
شایان توجه اینکه این کهن معلم پیوسته تدریس را بر پژوهش برتری داد . اگر پژوهشی بوده برای کمال بخشی به تدریس بوده است.بهر تقدیر در طول نیم قرن تدریس هرگز نیام نوشتن را در بن بست نگذاشتم . مقالات وآثاری نوشته که بخشی از آن به زیور طبع آراسته و الباقی در دست تهیه و تدوین است. بلبل عاشق تو عمر خواه که دیگر -تا تتمه عمر به سر آید
این نوشته ها به چند قسمت تقسیم می شود ؛اول کتاب های مستقل ،دوم مقالات (که به بخشی از آن اشاره می شود ) وسوم شرکت در چندین سمینار و ارائه مقاله که باز برای نمونه به شماری معدود از آنهم اشاره می کنم .
الف ) کتاب ها:
1.سیری در تاریخ فرهنگ ایران (با همکاری استادان گروه تاریخ دانشگاه اصفهان پیش از انقلاب بهمن 1357)چاپ اصفهان ،ثقفی،1353.
2. پیشه وران و زندگی صنفی آنان در عهد صفوی ،نوشته مهدی کیوان ، ترجمه ؛یزدان فرهی ،تهران ،امیر کبیر ،1392ش.
3. تاریخ طاهریان ( زیر چاپ)تهران ،موسسه دائره المعارف اسلامی .
4.تاریخ افشاریه (زیر چاپ)تهران ،موسسه دائره المعارف اسلامی .
ب)مقالات:
1. فلسفه زندگی ،گرد آوری هوشنگ فرحناکیان ،اصفهان ،چاپ 1338ش.
2. اسماعیل اول صفوی ، ناشر دائره المعارف اسلامی ،ج 8 ،تهران، 1377 ش.
3.اصناف ،(مقاله برگزیده ی سال دائره المعارف اسلامی )ج 9 ،تهران، 1379 ش.
4. بادیه الشام ، ناشر دائره المعارف اسلامی ،ج 11 ،تهران ،1381ش.
5.بلگراد وبنغازی ،ناشر دائره المعارف اسلامی ،ج 12 ،تهران ،1383ش.
6.بهرام شاه ، بوسنی و هرز گوین وپرگنده،ناشر دائره المعارف اسلامی ،ج 13 تهران ،1383 ش .
7. تیرانا ،ناشر دائره المعارف اسلامی ،ج 16، تهران ،1387ش.
8.احمد شاه درانی (درانیان ) سلطنت سلطان حسین صفوی و زرادخانه ،در مجلات 20 و 21 و هشت تا نه مقاله که ذکر همه اطاله کلام به دنبال می آورد .
9. 40 مقاله در معرفی 40 کتاب تاریخی و جغرافیایی در دائره المعارف یا فرهنگ آثار ایرانی و اسلامی ، تهران ،سروش 1385 تا 1391 ش.
10 .در پیرامون کشور داری و وظایف در گاه و دیوان در عهد سلاطین ترک تبار ،محله ی دانشکده ی ادبیات دانشگاه فردوسی ،ش1و2 ،مشهد ،1371ش.
11.موانع رشد سرمایه داری وحیات مادی در ایران بین سال های 996-1135 ،مجله ی دانشکده ی ادبیات دانشگاه فردوسی ،ش1و2 ،مشهد 1379 ش.ارائه درهماییش صفویه در گستره تاریخ ایران زمین ، تبریز ،مهر ماه 1383ش.
12.مقدمه ای به فلسفه ی تاریخ ،نقش ایلات در ظهور و سقوط خاندان های پادشاهی در ایران ،مجله دانشکده ی ادبیات دانشگاه فردوسی ،ش 14،3 ،1383ش .
13روز نامه های اصفهان ،مجله ی علمی و پژوهشی دانشگاه آزاد محلات ،ش 1 ،سال 1377ش.
14.مرگ شاه ،اسطوره ی زندگی و مرگ سلطان جلال الدین خوارزمشاه مجله نگاه نو ،ش 25،تهران، 1371ش.
15زاینده رود پایدار ،مجله نگاه نو ،ش 99 ،تهران، 1392ش.
16. مرثیه ای برای اصفهان ،مجله هفت شهر ،نشریه معماری وشهر سازی ،ش 28-27،تهران، 1388 ش.
17. دشواری وظیفه ی اصفهانی بودن ،مجله ی جامعه ی مهندسان ایران ،ش 5 ،تهران ،1389ش.
18.تجدد گرایی فرهنگی در جهان سوم ومبانی فرهنگ غرب ،مجله وفصل نامه استراتژیک ،بهار ،تهران 1376،ش .
19.درباره شیوه تدریس تاریخ در دوره ی متوسطه ، مجله رشد ،ش 1 تهران ،1385ش.
و.....
ج)سمینارها و گردهماآیی ها:
1. هجوم بورژوازی تجاری غرب به ایران ،ارائه در «سمینار صفویه در گستره تاریخ ایران زمین »دانشگاه تبریز، مهرماه 1385ش.
2. کنگره بین المللی قزوین در عصر صفوی ارائه ی«اقتصاد قزوین عصر صفوی »دانشگاه بین المللی امام خمینی ، قزوین، 1385.
3. همایش سیراف ارائه ی«نقش و اهمیت اقتصادی و اجتماعی سیراف »بوشهر ،1384ش .
د)مصاحبه ها :
1. تفکر تاریخی ،مجله ی رشد ،ش8 سال 1380ش.
2.برخورد غرب از مشروطیت تا ببعد ،روز نامه اعتماد ملی ش449،سال 1386 ش.
3. مقوله انقلاب ،مجله زمزمه ش2 ،اصفهان ،بهمن 1382 ش.
ه)معرفی آثار :
1.نهاد و اندیشه ی دینی در ایران عهد صفویه ،نوشته منصور صفت گل ،مجله ی جهان کتاب ،تهران ،سال 1383 ش.
2.تجارب الامم ، مجله رشد ،تهران، 1387 .
و)راهنمایی پایان نامه ی دکتری ،از جمله :
1. مبانی تشکیل دولت صفویه ، دکتر ناصر جدیدی .
2. خواجه نظام الملکطوسی و خواجه رشیدالدین فضل اله ،دکتر مرتضی اباذری .
3. شهر وشهر نشینی در عصر پهلوی اول دکتر شهره جلالپور .
با احترام وآرزوی سر بلندی برای ایران سر بلند
مهدی کیوان بهمن 1392